شرح مطلب

حفظ کدام نظام؟/عدالت یا مصلحت؟

حفظ کدام نظام؟/عدالت یا مصلحت؟

حلقه مطالعاتی عدالتخواهان شیراز مورخ 14 تیر 93 حول جزوه قاموس عدالت:

در واقع حفظ نظام اسلامی، با تاکید بر پسوند اسلامی و با تکیه بر مهم ترین هدف تعیین شده برای آن، یعنی عدالت اجتماعی از اوجب واجبات است/خط فکری ما با صادق شیرازی ها، در تغایر نیست، در تضاد است.

کارآمدی و اثربخشی

 

رهبری می فرمایند برای ما مهم تر از حجم کاری که انجام می شود،جهت کاری است که در حال انجام است.ایشان می فرمایند ما نمی خواهیم فقط کار کنیم، ما می خواهیم رفع فقر و محرومیت کنیم.نکته مهمی که باید به آن اشاره شود این است که اگر جهت اعمال و کردار مسئولین ما،در راستای عدالت اجتماعی و رفع فقر و استضعاف نباشد،از ارزش ساقط است.بحث مهمی وجود دارد پیرامون کارآمدی و اثربخشی.کارآمدی به معنای "کاری را خوب انجام دادن است"، اثر بخشی به معنای "کار خوب انجام دادن است".این دو مفهوم بسیار با هم متفاوتند.امروزه اشکال مسئولین فعلی ما(و حتی گروه های مذهبی ما) همین موضوع است؛ اینکه گاها ما حجم کاریمان بالا است،تعداد ساعات کاریمان زیاد است اما متاسفانه در جهت عدالت نیست.کار کردن بی حد و حصر و بدون تعیین جهت، نه تنها سود و فایده ای ندارد بلکه می تواند به عکس خود تبدیل شده و نقض غرض کند.

 

نکته بعد راجع به این قضیه این است که ما باید آرمانخواهان واقع بین باشیم و با توجه به گرفتن نتیجه ایده آل،انجام تکلیف نماییم.این موضوعی است که رهبری هم پارسال در دیدار دانشجویان به آن اشاره نمودند.اگر تصمیم گیری های ما صرفا بر اساس آرمان باشد و نگاهی به واقعیت ها نداشته باشیم،یا به نتیجه نخواهیم رسید، و یا کارمان نتیجه عکس می دهد.

 

آسیب درونی،دشمن بیرونی

 

نکته دیگر،راجع به دشمن بیرونی و عوامل آنان در درون می باشد که در جلسه پیش راجع به آن صحبت شد.اما در این مورد رهبری بحث جالبی دارند؛ایشان در یکی از سخنرانی هایشان که با عنوان آسیب شناسی انقلاب اسلامی بوده است به موضوع دشمن بیرونی و درونی می پردازند. رهبری این نکته را می گویند که اگر آسیب های درونی برطرف شود،آسیب های بیرونی اثرگذار نخواهد بود.بعد از آن ایشان سه مولفه را به عنوان مهم ترین آسیب های درونی ذکر می کنند و می فرمایند که حدودا همه آسیب ها و عوامل درونی به این سه آسیب باز می گردد: 1)بی ایمانی مسئولین 2)ضعف عملکرد مسئولین(مثلا ضعف در تبلیغ که اینجا باید از صدا و سیما اسم برد) 3)دنیا زدگی و رو آوردن دولتمردان به اشرافیت.

 

عدالت یا مصلحت؟

 

ترجیح همیشگی عدالت بر مصلحت در نظام اسلامی:اصولا آیا امکانپذیر است نظامی که مبتنی بر عدالت بنا شده است و مهم ترین آرمانش تامین و تحقق عدالت اجتماعی است ،در بازه ای از زمان با نام "مصلحت" عدالت را کنار گذاشته و در برخورد دو مقوله عدالت و مصلحت،مصلحت را ترجیح دهد؟ حضرت آقا در جایی می فرمایند؛بالاترین مصلحت،تامین عدالت است.برخی برای رجحان مصلحت بر عدالت،اشتباها و از روی جهل(و شاید از روی غرض) به این جمله امام خمینی(ره) استناد می کنند که: "حفظ نظام اسلامی از اوجب واجبات است." به این جمله استناد می کنند و حاضرند برای حفظ نظام دست به هر عملی بزنند، حتی عدالت را ذبح کنند.اما نکته مهم اینجاست که حفظ کدام نظام از اوجب واجبات است؟آیا حفظ هر نظامی و با هر محتوا و نرم افزاری از اوجب واجبات است و یا حفظ نظام اسلامی با مشخصه های مورد نظر حضرت امام(ره) از اوجب واجبات است؟در واقع حفظ نظام اسلامی، با تاکید بر پسوند اسلامی و با تکیه بر مهم ترین هدف تعیین شده برای آن، یعنی عدالت اجتماعی از اوجب واجبات است.

 

کارآمدی نظام فعلی

 

برخی با مفاهیمی صحیح به نتایجی غیر صحیح استناد می کنند.آنها با اشاره به برخی ناکارآمدی های نظام فعلی(که متاسفانه واقعیت دارد) به این نتیجه غلط می رسند که اصولا از همان ابتدا نباید نظام اسلامی شکل می گرفت و باید اسلام به همان سبک قبل از حضرت امام ادامه پیدا میکرد.متاسفانه این افراد با ظاهری دلسوز برای اسلام،کاملا در یک خط با سکولارهای جامعه قرار میگیرند و نتیجه ای که نهایتا این دو گروه(گروه متحجر و روشنفکرنما) به آن می رسند، یک جمله بیش نیست :" دیانت باید از سیاست جدا باشد." اما در پاسخ باید گفت که مگر چه انتظاری از حکومت اسلامی داریم؟آیا حکومت دین و اجرای احکام اسلام  در سطح عموم مردم،امری تدریجی است و یا امری دفعتا و آنی است؟جواب این است که برقراری شریعت قطعا امری تشکیکی و تدریجی است.باید کارآمدی یک نظام را با سه مولفه سنجید: 1)امکانات 2)اهداف 3)موانع. مگر در حکومت حضرت امیر(ع) عاری از هرگونه  اشکال و ناکارآمدی بوده است؟ سوال مهم تر اینکه انتظار ما از حکومت زمان حضرت حجت(عج) چیست؟آیا پس از ظهور ایشان،ناگهانی و در چشم بر هم زدنی عدالت مطلق در جامعه برقرار شده و تمام مردم دیندار می شوند؟ قطعا اینگونه نیست؛ چرا که امام زمان(عج) قرار است با کمک همین افراد عادی تشکیل حکومت دهند.

 

عدالت، حکومت، جامعیت اسلام

 

مقدمه اول)با استناد به آیات قرآن و احادیث، مهم ترین هدف ارسال رسل و انزال کتب برقراری عدالت اجتماعی است.

مقدمه دوم)برقراری عدالت اجتماعی، منوط بر تشکیل حکومت و در دست داشتن مدیریت اجتماع است.

نتیجه: تشکیل حکومت،جزء اصول می باشد و ضرورت دارد.

بسیاری از احکام اسلام، از جمله "امر به معروف و نهی از منکر،جهاد،زکات و ..." متوقف بر تشکیل حکومت می باشند و اگر حکومت اسلامی تشکیل نشود،برخی از احکام مجعول الهی،قابل اجرایی شدن نیست.در واقع کسانی که ضرورت تشکیل حکومت قبل از غیبت را انکار می کنند، خواسته و یا ناخواسته،خاتمیت و جامعیت اسلام را زیر سوال می برند،چه بخواهند و چه نخواهند.اینجاست که  تضاد و تنازع پیروان حضرت روح الله با امثال صادق شیرازی(لعنة الله علیه) مطرح می شود.خط فکری ما با صادق شیرازی ها، در تغایر نیست، در تضاد است.

لطفا از ثبت ایمیل های جعلی خود داری کنید.